Poradnik Bezpieczeństwa „Ognioodporna Społeczność” : VR na Straży

„Ognioodporna Społeczność” to idea, w której nasza społeczność potrafi sama ochronić się i szybko zareagować, zanim pojawią się odpowiednie służby, czy wsparcie z zewnątrz.

Nie chodzi o to, żeby być niezniszczalnym – chodzi o to, żeby być przygotowanym, zgranym i sprawnym w pierwszych, najważniejszych minutach zagrożenia.

To my – sąsiedzi, OSP, rodziny, znajomi, nauczyciele, babcie i dzieci – tworzymy pierwszą linię bezpieczeństwa. Kiedy wszyscy wiedzą, co robić, kto do kogo dzwoni, gdzie jest najbliższy hydrant i jak pomóc poszkodowanemu – tracimy mniej i ratujemy więcej.

Poradnik Bezpieczeństwa

Dlaczego tak ważna jest samoorganizacja ?

W dużych miastach służby są 5–10 minut od zgłoszenia.

W mniejszych miejscowościach ten czas portafi być ponad dwukrotnie dłuższy, a karetka nawet 25–60 minut (zwłaszcza poza godzinami szczytu, zimą, przy oblodzonych drogach).

W tych kluczowych minutach decyduje się najwięcej: czy pożar zostanie zatrzymany w jednym pomieszczeniu, czy spłonie cały dom / obora / stodoła; czy ktoś z udarem / zawałem / oparzeniem dostanie pomoc na czas; czy ewakuacja przebiegnie spokojnie, czy w panice.

Samoorganizacja oznacza, że:

ktoś już wie, jak użyć gaśnicy i robi to od razu
sąsiad pomaga wynieść starszą osobę
grupa osób blokuje drogę i zabezpiecza miejsce wypadku
dzieci potrafią powiedzieć dyspozytorowi 112 dokładnie, gdzie są i co się stało

Gdy służby przyjadą – my już zrobiliśmy 60–80% najtrudniejszej roboty. To nie zastępuje straży czy pogotowia – to daje im szansę zadziałać skutecznie.

Dzięki temu tracimy mniej dobytku, zdrowia i – co najważniejsze – ludzkich istnień.

Alarmy i system ostrzegania w Polsce

Sygnały alarmowe i ostrzegawcze przekazywane są przez syreny alarmowe (niektóre syreny posiadają możliwość emitowania alarmów i komunikatów głosowych) oraz środki masowego przekazu – radio i telewizję. W niektórych gminach, powiatach i województwach wykorzystywane są także inne sposoby informowania ludności np. wiadomościami tekstowymi (SMS) poprzez sieć telefonii komórkowej, megafony oraz powiadamianie od domu do domu.

ALARMY

Alarm ogłaszany jest w przypadku wystąpienia zagrożeń trzyminutowym sygnałem modulowanym. Odwoływany jest przez trzyminutowy sygnał ciągły.

OSTRZEŻENIA

Ostrzeżenia przekazywane w przypadku kiedy istnieje ryzyko wystąpienia zagrożeń. Komunikaty ostrzegawcze przekazywane są w środkach masowego przekazu.

SYGNAŁY ALARMOWE

Ogłoszenie alarmu:

sygnał akustyczny: modulowany dźwięk syreny w okresie trzech minut,
w środkach masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm (przyczyna, rodzaj alarmu itp.) ............... dla ..............,
wizualny sygnał alarmowy: znak żółty w kształcie trójkąta lub w uzasadnionych przypadkach innej figury geometrycznej.

Odwołanie alarmu:

sygnał akustyczny: ciągły dźwięk syreny w okresie trzech minut,
w środkach masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Uwaga! Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm (przyczyna, rodzaj alarmu itp.) ............... dla ..............,

KOMUNIKATY OSTRZEGAWCZE

Uprzedzenie o zagrożeniu skażeniami:

sposób ogłoszenia komunikatu poprzez środki masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Uwaga! Uwaga! Osoby znajdujące się na terenie .................. około godz. ..... min. ..... może nastąpić skażenie................................. (rodzaj skażenia) w kierunku ......................,
sposób odwołania komunikatu poprzez środki masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Uwaga! Uwaga! Odwołuję uprzedzenie o zagrożeniu ...................... (rodzaj skażenia) dla ..................,

Uprzedzenie o klęskach żywiołowych i zagrożeniu środowiska:

sposób ogłoszenia komunikatu poprzez środki masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Informacja o zagrożeniu i sposobie postępowania mieszkańców ................... (rodzaj zagrożenia, spodziewany czas wystąpienia i wytyczne dla mieszkańców),
sposób odwołania komunikatu poprzez środki masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Uwaga! Uwaga! Odwołuję uprzedzenie o zagrożeniu ...................... (rodzaj klęski) dla ..................,

UWAGA! Syreny wykorzystywane także są w ćwiczeniach przeprowadzanych przez wojewodów. Informacja o takim ćwiczeniu przekazywana jest przez wojewodów do mediów co najmniej dobę przed przeprowadzeniem ćwiczenia.

PAMIĘTAJ:

jeżeli usłyszysz dźwięk syreny alarmowej, włącz radio lub telewizor na lokalną stację, słuchaj komunikatów o zagrożeniu i postępuj zgodnie z poleceniami,
sprawdź miejsca pobytu domowników i osób z najbliższego otoczenia, poinformuj ich o niebezpieczeństwie,
gdy jesteś poza domem, skontaktuj się z najbliższymi, informując ich o sytuacji, miejscu swego pobytu oraz o sposobie dalszego kontaktowania się,
nie wpadaj w panikę, dawaj przykład rozumnych zachowań.

Co robić, gdy zauważysz pożar w domu / stodole / lesie ?

Zachowaj spokój – panika zabija szybciej niż ogień.
Natychmiast oceń: czy ogień jest mały i możesz go opanować sam, czy już się rozprzestrzenia ?
Jeśli możesz bezpiecznie gasić (mały pożar, masz gaśnicę / koc gaśniczy, nie wdychasz dymu) → działaj od razu (patrz niżej).
Jeśli ogień jest duży / szybko rośnie / jest dużo dymu → uciekaj natychmiast:
- krzyknij „Pożar!” głośno, żeby obudzić / zaalarmować domowników,
- zamknij drzwi za sobą (ograniczysz dopływ tlenu do ognia),
- nie pakuj rzeczy – bierz tylko to, co masz pod ręką (telefon, klucze),
- pomóż dzieciom, starszym, zwierzętom – wyjdźcie na zewnątrz.
Gdy jesteście bezpieczni → dzwoń na 112 (lub 998) i podaj dokładnie: „Pożar w [nazwa miejscowości/wsi/ulica/numer], [co się pali – dom/stodoła/samochód], jest dym / ludzie w środku”.
W lesie / na polu – jeśli ogień jest mały → próbuj gasić gałęziami / ziemią / wodą z wiadra. Jeśli rośnie → uciekaj pod wiatr i wzywaj pomoc.

Jak bezpiecznie ewakuować się z domu, gdy jest dużo dymu ?

Dym jest groźniejszy niż płomienie – zabija w 2–3 minuty.
Pełzaj po podłodze (tam jest najwięcej czystego powietrza).
Zasłoń usta i nos wilgotną szmatką / koszulką / ręcznikiem.
Trzymaj się ścian – łatwiej znajdziesz wyjście.
Nie otwieraj drzwi na ślepo – dotknij klamki grzbietem dłoni: jeśli jest gorąca → nie otwieraj, szukaj innej drogi.
Idź w stronę wyjścia/wyjścia ewakuacyjnego (zielony znak z biegnącym ludzikiem).
Nigdy nie wracaj po rzeczy / zwierzęta – ratuj życie, nie dobytek.

Kiedy można próbować gasić samemu, a kiedy uciekać bez pakowania?

Możesz gasić, gdy:

pożar jest mały (np. kosz na śmieci, firanka, patelnia),
masz gaśnicę / koc gaśniczy w zasięgu ręki,
nie wdychasz gęstego dymu,
możesz podejść na 1,5–2 metry do ognia bez oparzeń.

Uciekaj natychmiast, gdy:

ogień zajął więcej niż jedno pomieszczenie / sufit / schody,
jest gęsty, czarny dym,
słyszysz trzaski / wybuchy (może dojść do zapłonu gazu / farb),
nie widzisz gaśnicy / nie wiesz, jak jej użyć.

Pamiętaj: 90% ludzi ginie od dymu, nie od płomieni – priorytet to wyjście, nie gaszenie.

Jak używać gaśnicy proszkowej ?

Technika PASS to międzynarodowy standard użycia gaśnicy, który pomaga zapamiętać cztery kluczowe kroki gaszenia pożaru. Nazwa pochodzi od angielskich słów: Pull (Wyciągnij), Aim (Celuj), Squeeze (Naciśnij) i Sweep (Zamiataj). Ta metoda sprawdza się w każdej sytuacji kryzysowej i znacząco zwiększa skuteczność działania.

P - Pull (Wyciągnij zawleczkę) - zabezpieczenie – pociągnij za kółeczko / sznurek
A - Aim (Celuj) - kieruj dyszą/wężem w podstawę ognia, nie w płomienie
S - Squeeze (Naciśnij) - Dzwignia spustowa uwolni środek gaśniczy, trzymaj gaśnice pionowo
S - Sweep (Zamiataj) - od lewej do prawej zbliżając se powoli. Gaszenie trwa 10-20 sekund - nie wahaj się, zużyj całą zawartość. Po ugaszeniu nie odchodź, pożar może się odnowić.